ÖZÜN TERCÜMANI: SÖZ

Somuncu Baba

Yüce dinimiz İslâmın emirleri de böyle insanlar
yetişmesini öngörmekte¸ yaptığı her işten sorumlu
olduğu şuurunda olan Müslümanlar hedeflemektedir.
Her insan sahip olduklarından¸
bunları nerelerde¸ nasıl ve ne amaçla kullandıklarından
hesaba çekilecektir. Hattâ hesap gününde
dilimizin¸ gözümüzün¸ ellerimizin bile şahitlik
yapacağını Kur'ân-ı Kerîm¸
Yâsin Sûresi 65. ayette bize
haber vermektedir. Böyle
olunca her âzâmızı Hakk'ı görür
gibi ibâdet yapar¸ Hakk'ın
emirlerine uygun davranır¸
hakkı söyleyip hakkı konuşur
hâle getirmenin ne kadar
önemli olduğu ortaya çıkmakt

Günlük hayatta en çok özlemini çektiğimiz özü sözü bir insanlardır. Bundan dolayı özü sözü doğru¸ içi dışı bir¸ fikri ne ise zikri de aynı¸ söylemiyle eylemi birbirine uygun¸ verdiği sözde duran¸ sözünün eri olan insanları arar¸ onlarla dostluk yapmak isteriz.


Yani bir başka ifadeyle nefsini tezkiye ve kalbini tasfiye etmiş¸ olgun ve kâmil insanlar ararız. İlmiyle âmil¸ gönülleri zengin¸ sohbetleri hoş¸ sevdiklerini Allah için seven¸ herkesin gönlünde sevgisi olan kimseleri örnek insanlar olarak gösteririz. Çocuklarımızı da böyle


iyi ahlak sahiplerinin sohbetlerine yönlendiririz.


Yüce dinimiz İslâmın emirleri de böyle insanlar yetişmesini öngörmekte¸ yaptığı her işten sorumlu olduğu şuurunda olan Müslümanlar hedeflemektedir. Her insan sahip olduklarından¸ bunları nerelerde¸ nasıl ve ne amaçla kullandıklarından hesaba çekilecektir. Hattâ hesap gününde dilimizin¸ gözümüzün¸ ellerimizin bile şahitlik yapacağını Kur'ân-ı Kerîm¸ Yâsin Sûresi 65. ayette bize haber vermektedir. Böyle olunca her âzâmızı Hakk'ı görür gibi ibâdet yapar¸ Hakk'ın emirlerine uygun davranıhakkı söyleyip hakkı konuşur


hâle getirmenin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.


Mutasavvıfların bu mertebeye ulaşmak için çalıştıklarını¸ maddeten ve mânen bu uğurda gayret sarf ettiklerini görüyoruz. Onlar¸ gözleri harama bakmaktan sakındırmanı


baktıklarına ibret nazarıyla temâşâ etmenin; sözleri doğru söylemenin; ya hakkı


söyleyip ya da susmanın daha isabetli olacağı bilincini kazandırmak için çalışırlar.


Bir mutasavvıf şairimiz bunları ne güzel dile getirir:


Bir göz ki olmaya anın ibret nazarında


Ol düşmanıdır sâhibinin baş üzerinde


Kulak ki öğüt almaya her dinlediğinden


Akıt ona kurşunu hemen sen deliğinden


Şol el ki onun olmaya hayr u hasenâtı


Verilmez ona cennet ilinin derecâtı


Hulûsî Efendi(k.s)'nin aşağıya aldığımız gazelinde de bu müstesna nasîhatlar bir başka güzellikte dile getirilmektedir. Sözlerin Hakk'ın sözlerine uygun olması¸ gözlerin hakkı hakîkatı görmesi tavsiye olunmakta¸ gönülde Allah sevgisinden başka sevgilerin yer etmemesi öğütlenmektedir. Fikrin ve zikrin Allah yolunda olması gerektiğinden¸ her türlü dertlerin devâsının sadece O'nda bulunduğundan ve sadece O'nun rızâsına muvafık bir hayat sürdürmenin lüzumundan söz etmekte¸ bunun dışında hareket eden arkadaşlara bile vedâ etmeyi tavsiye etmektedir.


Gazelin Metni:


1. Sözlerin ağyârı derse söz mü ya


Gözlerin ağyârı görse göz mü ya


Özde gayr olsa hayâlin öz mü ya


Yârın ile yâr olup bî-gam yürü


Derdine düş ol anın her dem yürü


2. Sözlerin ağyârı derse söz deme


Gözlerin ağyârı derse göz deme


Özde gayr olsa hayâlin öz deme


Yârın ile yâr olup bî-gam yürü


Derdine düş ol anın her dem yürü


3. Bülbül isen kadrini bildin gülün


Gül isen ma'şûkusun sen bülbülün


Âşinâ ol halli bu her müşkülün


Yârın ile yâr olup bî-gam yürü


Derdine düş ol anın her dem yürü


4. Derdini devletli tâc et başına


Çâre bul bî-çâre kendi başına


Et vedâ yârânına yoldaşına


Yârın ile yâr olup bî-gam yürü


Derdine düş ol anın her dem yürü


5. Ey Hulûsî yarana sar yârını


Yoluna eyle fedâ hep varını


Yâr edip etvârını efkârını


Yârın ile yâr olup bî-gam yürü


Derdine düş ol anın her dem yürü


Gazelin Açıklaması:


1. Ey kardeş! Eğer senin dilin gerçek sevgiliden


başkasını anarsa onun sözlerine söz mü denir?


Gözlerin de ondan başkasını görürse¸ onlara


da göz mü denir? Üstelik kalbinde de ondan başkasına


yer verirsen buna da öz mü denir? Sana


şen¸ gerçek yârin¸ sevdiğin ile bir olup¸ gamsı


tasasız bir hayat sürmektir. Her an onun derdi ile


yaşa¸ kendini ona teslim et.


2. Ey kardeş! Eğer senin dilin gerçek sevgiliden


başkasını anarsa o sözlere söz deme. Gözlerin de


ondan başkasını görürse¸ onlara da göz deme. Üstelik


kalbinde ondan başkasına yer verirsen buna


da öz deme. Sana düşen gerçek yârin¸ sevdiğin ile


bir olup¸ gamsız¸ tasasız bir hayat sürmektir. Her


an onun derdi ile yaşa¸ kendini ona teslim et.


3. Ey kardeş! Eğer sen bülbül isen gülün kadrini¸


değerini bilmelisin. Eğer sen gül isen¸ o zaman


da bülbülün ma'şuku¸ sevgilisisin demektir. Bunu


böyle bil ki¸ her zorluğun¸ her sıkıntının çözümü


sevmek¸ sevilmektir. O zaman sana düşen gerçek


yârin¸ sevdiğin ile bir olup¸ gamsız¸ tasasız bir hayat


sürmektir. Her an onun derdi ile yaşa¸ kendini


ona teslim et.


4. Ey kardeş! İlâhî sevginin derdini başına tâç


et. Böylece çâresiz gibi olan dertlerine çâre bulmuş


olursun. Seni ilâhî sevgiden alıkoyan yoldaşlarına¸


seni ona kavuşmaya mani olan sevdiklerine


veda et. Bundan sonra da gerçek yârin¸


sevdiğin ile bir olup¸ gamsız¸ tasasız bir hayat sürmektir.


Her an onun derdi ile yaşa¸ kendini ona


teslim et.


5. Ey Hulûsî! Öyleyse gönül yaralarını¸ o ilâhî


aşkla sar. Onun yolunda bütün varlığını feda eyle.


Bütün fikirlerini¸ davranışlarını O'nun isteklerine


uygun hâle getir de gerçek dost olan¸ Cenâb-ı


Hakk'ın yolunda yürüyerek gamsız¸ tasasız bir hayat


sürmeye bak. Her an onun derdi ile yaşa¸ kendini


ona teslim et.


Sayfayı Paylaş