AŞIK VEYSEL VE TOPRAK ŞİİRİ

Somuncu Baba

Descartes’e göre: “İlim bir ağaca benzer.

Descartes’e göre: “İlim bir ağaca benzer. Metafizik bu ağacın kökleri¸ fizik gövdesi¸ ilim ise dallandır!” Veysel’in şiirlerini de¸ konularıyla birlikte bir ağaca benzetirsek¸ şöyle bir ayırım yapabiliriz: 1. Veysel’in şiir ağacında kök¸ metafiziğe¸ yani tasavvufa dayanır. 2. Veysel’in şiir ağacında gövde¸ sevgi şiirlerinden ibarettir. 3. Bu gövdeden sosyal konulu şiirler de filizlenmiştir.
Veysel’in seven ve acıyan güzel yüreği¸ Türkiye gerçeklerini bizim kültür değerlerimizle duyurmaya çalışmıştır.
Şiirlerinde Tasavvuf İnceliği
Prof. Bahtiyar Vahabzâde’nin tesbiti¸ bir gerçeğin ifadesi. “Veten Ocağının İstisi” makalesinde diyor ki: “…Yunus Emre zirvesinden Veysel¸ Veysel zirvesinden Yunus görünür.”
Âşık Veysel¸ tasavvuf şiirlerinde¸ karşımıza hep Yunus Emre diliyle ve gönlüyle çıkıyor.
Tasavvuf; Allah’ın varlığını kayıtsız-şartsız kabul ederek kâinatın¸ Onun eseri olduğunu görmek ve göstermektir. Tasavvuf¸ Allah’a ortak koşmamak¸ her varlığın¸ onu andığına iman etmektir. Allah’tan başka hiçbir kuvvete kul-köle olmamaktır. Allah’ın emirlerine uymak¸ yasaklarından uzak kalmaktır.
Tasavvuf dünyamızın kutup isimlerinden Cüneyd-i Bağdadî diyor ki: “Sofi¸ toprak gibidir. Her fena şey ona atılabilir. Fakat ondan daima güzel şeyler çıkar. O¸ yeryüzü gibidir. Üzerinde¸ iyi de¸ kötü de yaşar. O¸ herşeyi gölgeleyen bulut¸ yeryüzünü sulayan yağmur gibidir…”
Âşık Veysel¸ o meşhur Kara Toprak şiirinde¸ Cüneyd-i Bağdadî düşüncesiyle¸ “sâdık yârine” hayranlığını dile getiriyor:
Âdem’den bu deme neslim getirdi
Bana türlü türlü meyve yetirdi
Hergün beni tepesinde götürdü
Benim sâdık yârim¸ kara topraktır.

Karnın yardım kazmayınan belinen
Yüzün yırttım tırnağınan elinen
Yine karşıladı beni gülünen
Benim sâdık yârim kara topraktır.

Hakikat ararsan açık bir nokta
Allah kula yakın¸ kul da Allah ‘a
Hakk’ın gizli hazinesi toprakta
Benim sâdık yârim kara topraktır.
Âşık Veysel¸ mutasavvuf Cüneydi Bağdadî gibi düşündüğü¸ bir sofinin özelliklerini toprakta gördüğü için¸ ondan¸ yani topraktan “Benim sâdık yârim” diye bahsetmektedir.

Sayfayı Paylaş