ÇOÇUK VE BAŞARI

Somuncu Baba

Çocuk eğitimi üzerine verdiğim konferanslarda aileler en çok bu soruyu yöneltmekteler: “Çocuğum nasıl başarılı olur¸ ona nasıl ders çalıştırmalı?”

Çocuk eğitimi üzerine verdiğim konferanslarda aileler en çok bu soruyu yöneltmekteler: “Çocuğum nasıl başarılı olur¸ ona nasıl ders çalıştırmalı?”
Gerçekten anne-baba¸ okul konusunda çocuklarından daha hassas ve endişelidirler.
Çocuğun okul başarısı ailenin tutumuyla yakından ilgilidir. Aileler¸ çocuklarının başarılı olması için şu noktalara dikkat etmelidirler:
– Evinde huzurlu ve mutlu bir ortam içinde olan çocuklar daha başarılı olurlar. Anne-baba arasında çatışma ve geçimsizlik varsa çocuk sınıftaki faaliyetlere katılmaya istekli değildir. Çoğu zaman bu çocuklar evde yaşadıkları sorunları açıklayamazlar; öğretmen de onların dikkatsizliğini¸ işbirliği yapmamasını ve saldırganlığını; tembellik¸ terbiyesizlik veya küstahlık olarak yorumlar. Bu yüzden de onları cezalandırır¸ küçük düşürür¸ azarlar¸ onlara sevgi göstermez. Bu da çocuğun¸ değersiz ve yetersiz olduğuna dair tüm korkularında haklılığına inanmasına yol açar.
Çocukların eğitim ve gelişimine destek olmak¸ müşfik ve sevgi dolu bir ortam oluşturmak için anne-baba çocukların yanında çatışmaya girmemeli¸ uyumlu bir ilişki kurmalı¸ çocuklarına sevgi ve güven vermelidir. Bunun için de tutarlı ve adil olmaları¸ çocuklarıyla doğrudan ve açık iletişimi benimsemeleri gerekir.
– Çalışmak için ortam hazırlamalıdırlar. Dikkati dağıtıcı şeylerden uzak¸ iyi aydınlatılmış¸ gerekli malzemeleri bulunduran¸ kendine ait bir odası olmalıdır. Ev aşırı kalabalık olmamalıdır.
– Anne-baba teşvikçi olmalıdır. Evde okuma alışkanlık haline getirilmeli¸ akşam televizyon seyretmek yerine aile fertleri kitap okumalıdır. Öğrenme tutkusu konusunda anne baba iyi örnek oluşturmalıdır.
– Çocuktan beklentiler gerçekçi olmalıdır. Aile yanlışları ve başarısızlıkları cezalandırır¸ eleştirirse bu doğru olmaz. Hele onları “tembel”¸ “aptal” veya “ahmak” diye etiketlendirirsek¸ başkalarıyla kıyaslarsak bu ters teper.
– Ev ödevinin önemini bilmelidir. Bir işte başarılı olabilmek için¸ o işin sorumluluğunu üstlenmeye ve gereklerini yerine getirmeye çalışanlar öne geçebilirler. Bu yüzden de ev ödevi sorumluluğunu taşıyanlar okulda da¸ meslek hayatında da daha başarılı olurlar. Çünkü ev ödeviyle çocuk öğrendiği bilgileri hayata geçirmeyi öğrenmektedir. Ödev tümüyle doğru yapılmışsa çocuk ödevi yapmadaki ilkeyi anlamış ve bunu hayatta kullanabilecek demektir.
Ödev başkası tarafından yapılırsa bu amaç boşta kalır. Hele anne-baba çocuğun ödevini yaparsa¸ yalnızca öğretmenini aldatmakla kalmazlar¸ çocukta kendine güvenin yara almasına da sebep olurlar.
Elbette isteği halinde çocuğa yol gösterilmelidir. Ancak bu¸ ödevini yapmak şeklinde olmamalıdır.
– Televizyon kapatılmalıdır. Günümüzde birçok aile çocuğun odasına da televizyon koymakta veya salonda yüksek sesle açarak karşısına oturmaktadır. Yapması gereken dersleriyle pekçok kanalın renkli ışıltısı karşısında seçim yapmak zorunda olan çocuk genellikle derse yönelmemektedir.
Halbuki çocuğumuzun başarılı olmasını istiyorsak televizyon izleme zamanını en aza indirmeliyiz. Sınırlamaya gitmekte kararlı olmalıyız. Çocuğun odasına geçip ders çalışmasını ister ve biz televizyonun karşısına oturur zevkle izlersek bu yanlış bir tutumdur.
– Öğretmeni ilgili olmalıdır. Çocuklar öğretmenlerinin ilgisini çekmek için arkadaşlarıyla yarışırlar. Hocasının ilgisizliği onları üzer. Bunun için öğretmenler çocuklarla yeterince ilgilenmelidir. Değer verilmeyen çocuklar¸ ilgi gören arkadaşlarını kıskanır¸ üzülür ve aksilikler yapabilirler.
Yakın arkadaşım Ahmet bana şunu söylemişti: “Beşinci sınıfta öğretmenim değişti ve yenisi güleryüzüyle hep beni çalışmaya teşvik etti. Derslerimle ilgilenmeyi daha çok sevdiğimi¸ hocamın gözüne girmek için çok çalıştığımı hep hatırlarım.”
– Öğretmenlerle sık konuşulmalıdır. Çocuğumuzun okulda neleri¸ nasıl öğrenmesi konusunda öğretmenlerden bilgi edinmeliyiz. Çocuğun nelere çalışması gerektiğini bilmezsek ona yol gösteremez ve onu kontrol edemeyiz.
Başarılı çocukların çoğu¸ eğitimleriyle yakın ilgilenen etkili ebeveynlere sahiptirler. Bu ebeveynler¸ okulda görev alır¸ çocuklarının öğretmenlerini yakından tanır¸ veli toplantılarına katılır¸ ev ödevlerinde çocuğunu yönlendirir ve derslerde neler olup bittiğini yakından takip ederler. Bu konularda bilgi sahipi olan ebeveynler çocuklarına cesaretlendirme ve destek mesajları verirler.
– Başarılarını överken gerçekçi olmalıyız. Çocuklar ne zaman abartılı konuştuğumuzu iyi bilirler. Onun başarılarını¸ becerilerini ve yeteneklerini överken gerçekçi olmalıyız. Kolay başarıları abartmamalı¸ çok çalıştığı ve başarılı olduğu zaman onu övmeli¸ cesaretlendirmeliyiz.
– Yanlış tutum ve söylemlerden uzak olmalıyız. “Kazanamazsan herkese rezil oluruz.” “Bak komşunun çocuğu bile kazandı.” “Sana çok masraf ettim.”
Bu ve benzeri cümleler çocuğumuzun moralini bozar ve kaygılandırır. Kaygı ve stres ise performansı düşürür¸ başarısını azaltır.

Sayfayı Paylaş