SARIKAMIŞ'IN BEYAZ ÖYKÜSÜ

Somuncu Baba


Sözün ve kalemin dahi donduğu “Sarıkamış Faciası'nı” bilir misiniz? Tarih¸ böylesine bir faciayı ne yazmış ne de görmüştür.


Her ocaktan en az bir şehit verdiğimiz¸ acısı yürekler yakan Sarıkamış Dramı'nın; çoğu¸ düşmana tek bir kurşun bile sıkmadan donarak şehit olan on binlerce Mehmetçiğin acıklı¸ acıklı olduğu kadar da destansı “beyaz öyküsü”…


İman¸ cesaret¸ fedakârlık ve asalet abidesi masal kahramanı binlerce Mehmetçiğin; kış kıyamette¸ paltosuz¸ postalsız¸ gömlek ve çarıkla¸ 2400 rakımlı ve -40 dereceli Allahuekber Dağlarına ve cehennemî tipinin ortasına sürülüşü…


Şanlı tarihimizin¸ şerefle dolu yaprakları yanında az da olsa acı ve hüzün yüklü yaprakları da vardır ve belki de bunların millî hafızaya kazınmış en acıklı ve unutulmaz olanı Sarıkamış Harekâtı'dır. O gün bugündür üzerine sayısız söz söylenen ve yeni yeni yazılıp çizilmeye başlanan Sarıkamış¸ “OsmanlI'nın Beyaz Kerbela'sı” olarak tarih sayfalarında buzdan bir kor halinde ışıldamakta ve milletimizin vicdanını kanatmaya devam etmektedir.


Sarıkamış nedir? Neresidir? Bir kasaba mı¸ bir dağ başı mı¸ mezarlık mı? Sarıkamış¸ artık Mohaç gibi Niğbolu gibi bir destan olmuştur. Böyle isimler¸ tarihte kalabilmek için taştan birer şehrin adı olmaya muhtaç değildir. Millî coğrafya¸ Konya¸ Ankara gibi kasabalardan fazla; Mohaç ve Sarıkamış gibi gezilip görülmez yurtlardan yoğrulur. Her milletin toprakaltında böyle kemiklerden kurulmuş ve kan pırıltıları içinde yanan ruhların oturmakta olduğu bir vatanı vardır. Bu vatan parçalanmaz¸ bölünmez¸ çiğnenmez… On üç¸ on dört günlük bir muharebeden sonra Anadolu'da elli bin çocuk yetim¸ otuz bin kadın dul kaldı. Bir Türk¸ Sarıkamış'ın kışını ağlamadan ve utanmadan nasıl seyredebilir?


Sarıkamış¸ Türk milletinin tarihinde bir şereftir. Türk Milleti¸ son harpte bilhassa iki yerde tabiat ve imkânsızlıkla boğuşturuldu: Çöl ve Sarıkamış! Allah'ın birini ateşten¸ birini buzdan yarattığı iki müthiş cehennemden Türk sabrı¸ Türk cüreti imtihandan geçti.


Sarıkamış şehitleri¸ bir güneş aksinin hasreti ile Sina şehitleri bir su damlasının hasreti ile öldüler. Birinin güneşi Türk cesedini bir kar gibi eritti¸ öbürünün karı bir madde gibi dondurdu. Fakat Türk'ün ruhuna ne oldu? Bu ruh gösterdi ki¸ hâlâ güneşten daha zorlu ve buzdan daha yakıcıdır.


Mısır Seferi ve Sarıkamış Taarruzu¸ belki başkumandanlığın askerî hatıralarında fennî lekelerdir. Türk milletinin tarihinde asla… Bütün harp¸ Şarkta sanki Türk Milleti'ne üç büyük şeref kazandırmak için hazırlandı: Bu üç şerefin biri Çanakkale¸ öteki Sarıkamış¸ üçüncüsü çöldür. Çöl ve Sarıkamış faciaları¸ Türk Devleti'nin niçin battığını ve Türk Milleti'nin niçin yaşadığını gösteren iki tarih düğümüdür. “


Sarıkamış Harekâtı¸ yıllardır tartışılıyor; ama tartışılmayacak tek bir şey var ki¸ o da; korkunç kar tipileriyle savrulan¸ -50 dereceye kadar düşen soğukta kırılan¸ aç-bîilaç kalıp dermanı kesilen¸ soğuk ve buzlu rüzgârdan etleri dökülen¸ amansız ve acımasız emirlere göğüs geren¸ her şeyin bittiği noktada bu kez de dizanteri ve tifonun pençesinde can çekişen¸ varlığımızın teminatı o muhteşem “Mehmetçiğin” dillere destan kahramanlığı¸ fedakârlığı¸ mesuliyet duygusu ve mücadele azmidir.


Mehmetçiğin emre itaati¸ tevekkülü¸ direnci¸ insan takatini aşan zorluklara göğüs germesi¸ hedefe kilitlenmesi ve onca dramdan sonra büyük bir metanetle düşman üzerine korkusuzca atılması hayret-engiz bir hadisedir ve bütün bunlar Sarıkamış Dramını fazlasıyla destansı kılmaya yetmektedir.


Evet¸ koca cihan devleti Osmanlı¸ hangi şahsi ihtiraslar ve yanlış kararlar uğruna Sarıkamış uçurumlarına itildi? “Turan Fatihi” olma sevdasındaki Enver Paşa¸ binlerce insanı dehşetli bir can pazarına nasıl sürükledi? Enver Paşa bir kahraman mı; yoksa maceraperest¸ hayal avcısı¸ sefil bir “Donkişot” mu? Sarıkamış'ta yaşanan destansı dramın esr(k)arlı içyüzü nedir?


İşte elinizdeki bu kitapta¸ buna benzer daha pek çok ifritten sualin cevabını bulacaksınız. İlk baskısı “Sarıkamış Destanı Tarihimizin En Beyaz Dramı” ismiyle (İstanbul 2006¸ Akis Kitap) çıkan eser gözden geçirilmiş bu yeni baskısı Mavi Yayıncılık tarafından gerçekleştirilmiş.


İbret ve ders alınması temennisiyle…


Mavi Yayıncılık


Tel: 0212 6358395

Sayfayı Paylaş