ALERJİ

Somuncu Baba

Alerji¸ bağışıklık sistemimizin aşırı duyarlılık hastalığıdır. Alerjiye neden olan maddelere "alerjen" denir. Alerjen¸ bağışıklık sistemindeki hücreleri (mast hücre ve bazofilleri) uyararak¸ antikor (IgE) oluşumunu sağlamaktadır.

Bir sonraki temas sonucunda¸ alerjen ile IgE birleşir ve alerjik reaksiyon başlar. Dolayısıyla alerjik reaksiyonun başlaması için alerjenin daha önce bağışıklık sistemiyle karşılaşması şarttır.

Alerji¸ bağışıklık sistemimizin aşırı duyarlılık hastalığıdır. Alerjiye neden olan maddelere "alerjen" denir. Alerjen¸ bağışıklık sistemindeki hücreleri (mast hücre ve bazofilleri) uyararak¸ antikor (IgE) oluşumunu sağlamaktadır.


Bir sonraki temas sonucunda¸ alerjen ile IgE birleşir ve alerjik reaksiyon başlar. Dolayısıyla alerjik reaksiyonun başlaması için alerjenin daha önce bağışıklık sistemiyle karşılaşması şarttır.


Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Arda Eminzade¸ alerjinin sonradan gelişen bir olay olduğunu ve daha sonraki karşılaşmalarda çok hızlı bir şekilde vücut tepkisinin başladığını belirtiyor.


Birçok farklı alerjik madde türü vardır; bunlardan en yaygın üçü polen¸ ev toz akarları ve kuruyemişlerdir. Alerjik maddeler tüm canlı organizmalarda bulunan protein içerir ve tepkimeye neden olan da bu proteindir. Penisilin gibi bazı ilaçlar da alerjik tepkimeye neden olabilir. Bu ilaçlar protein içermezler ancak vücuttaki protein ile bir araya geldiklerinde tepkimeye neden olabilirler.


Alerji genelde hızlı gelişen bir reaksiyondur


Alerjik reaksiyonunun gelişiminden sorumlu maddeyi¸ mast hücrelerinde salgılanan Histamin olarak açıklayan Dr. Arda Eminzade¸ alerjinin 4 farklı organımızda başladığını vurguluyor.


1)Solunum yolunu etkileyen alerjenler havada uçuşan (airbore) parçacıklardır. Bitkiler ve ağaçların polenleri¸ ev tozu akarları (mite)¸ hayvan tüyleri (kedi ve köpek gibi)¸ küf mantarları solunum yolunu etkileyen alerjenlerdir. Bu alerjenler üst solunum yolunda alerjik rinit ile sinuzit ve alt solunum yollarında astıma sebep olurlar. Bu etkenler bazen gözde alerjiye (konjenktivit) sebep olabilirler.


2)Cildimizi etkileyen alerjenleri iki şekilde değerlendirebiliriz.


Direk temas yolu ile ciltte alerji ve kızarıklık gelişir. Bu alerjik reaksiyon IgE'ye bağlı değil bağışıklık sisteminin gecikmeli bir reaksiyonudur (hücresel immünite). Örnek olarak nikel sulfat gibi bazı metaller¸ çimentoda bulunan potasyum dikromat¸ kozmetiklerde bulunan peru balsamı ve yapıştırıcılarda bulunan eposkiresinegzema (kontakt dermatit) nedeni olabilirler.


Cilt üzerinde direk maruziyet olmaksızın kızarıklık¸ kabartı ve kaşıntı oluşur. Örnek olarak hastada aspirin alerjisi varsa eğer¸ ağız yolu ile alındığında ciltte kaşıntı ve kızarıklık belirtileri başlar. Bu duruma kurdeşen (ürtiker) denir. Ürtikeri tetikleyen ilaçların sayısı çok fazladır. Ayrıca besinler ve farklı alerjenlerde ürtikeri başlatabilir. Ürtikerin belirtilerinden sorumlu madde her zaman histamin olmayabilir. Ürtiker her zaman alerjik değildir.


Böcek sokması¸ arı¸ yaban arısı¸ akrep ve benzeri hayvanların sokması sonucunda¸ eğer bir alerjik durum varsa¸ sokma alanında kızarıklık¸ kabartı ve kaşıntı gelişir. Bazen bu alerjik reaksiyon çok şiddetli ve tehlikeli olabilir.


3)Sindirim sistemini etkileyen alerjenler besinler ve bazen ilaçlar olabilir. Fındık¸ yer fıstığı¸ susam¸ süt¸ yumurta (sarısı ve akı)¸ soya¸ baklagiller¸ buğday¸ çikolata ve deniz ürünleri en sık alerji yapan besinlerdir.


Alerji belirtileri:


Üst solunum yolunda: Burun ve geniz akıntısı¸ hapşırma¸ burun ve genizde kaşıntısı.


Alt solunum yolunda: Nefes darlığı ve tıkanıklığı¸ hırıltı¸ öksürük ve balgam.


Deri: Egzema; deride kızarıklık¸ kuruluk¸ soyulma ve kaşıntı.


Ürtiker; Deride şişlik¸ kızarıklık ve kabartı.


Göz: Gözlerde kaşıntı ve yaşarma


Sindirim sistemi: Karın ağrısı¸ kusma¸ ishal.


Anafilaksi:


Anafilaksi alerjinin en şiddetli formudur. Solunum sistemi ve dolaşım sistemi aynı anda etkilenir. Anaflakside cilt ve sindirim sistemi bulguları gözlenebilir. Acil tedavi gerektiren bir durumdur.


Alerji genetik temele dayanır. Alerjik ebeveynin ileride alerjik çocukları olma olasılığı fazladır. Ebeveynin alerjisi ile çocuğun alerjisi aynı şeye karşı olmayabilir. Örneğin babanın yer fıstığına alerjisi varsa çocuğun saman nezlesine alerjisi olabilir.


Tedavi:


İlaç tedavisi: Antihistaminler¸ kortizon ve farklı ilaçlar acil durum ve uzun vadeli tedaviler için kullanılmaktadır.


Aşı tedavisi: Aşırı duyarlılık tepkiyi azaltmak ve gidermek amacıyla¸ alerjen madde düşük dozlarla verilir ve giderek alerjenin dozu artırılarak¸ bağışıklık sisteminin duyarlılığı azaltılır. Aşı¸ koldan iğne şeklinde veya dilaltından damla olarak yapılır.

Sayfayı Paylaş