İLİM VE KÜLTÜR DİYARI: SEMERKANT

Somuncu Baba

Semerkant; güzel bir medeniyetleri zenginliğinin açık müzesidir. Doğu şehirleri arasında adeta inci tanesi gibidir. Çünkü bilim ve medeniyetin beşiği sayılmaktadır.

Semerkant yetiştirmiş olduğu âlim ve bilim adamlarıyla kendine dünyayı hayran bırakmış bir Orta Asya kubbesidir. İpek Yolu'nun güney güzergâhında yer alan Semerkant tarihte önemli ticaret merkezi olarak bilinmektedir. Moğol katliamı ile harabeye dönmüş ama Emir Timur'la yeniden hayat bulmuş ilim ve irfan merkezidir.


Semerkant; güzel bir medeniyetleri zenginliğinin açık müzesidir. Doğu şehirleri arasında adeta inci tanesi gibidir. Çünkü bilim ve medeniyetin beşiği sayılmaktadır.


Semerkant yetiştirmiş olduğu âlim ve bilim adamlarıyla kendine dünyayı hayran bırakmış bir Orta Asya kubbesidir. İpek Yolu'nun güney güzergâhında yer alan Semerkant tarihte önemli ticaret merkezi olarak bilinmektedir. Moğol katliamı ile harabeye dönmüş ama Emir Timur'la yeniden hayat bulmuş ilim ve irfan merkezidir.


Şehir meydanlarının en canlı hali bu kültür diyarında sergilenmektedir. Registan Meydanı¸ Orta Asya'nın en muhteşem meydanıdır. İhtişamını; üç kenarındaki üç medreseye borçludur. Ortadaki medresenin ismi Tilla-kari (1647-1660). Tilla-kari¸ altın kaplama manasına geliyor. İlk medresenin kuruluşuyla birlikte¸ bütün bayramlar ve pazar günü pazarı burada kurulmaya ve kutlanmaya başlamıştır. Meydanın diğer kenarında ise Timur'un torunu Uluğbey'e ait medrese (1417) bulunmaktadır. Medrese¸ bu meydanda yapılan ilk bina olma özelliğine sahiptir. Kapısının üzerinde “Her Müslüman kadın ve erkek için ilim öğrenmek farzdır” yazıyor. Şirdar Medresesi (1636) Uluğbey Medresesinin tam karşısında simetrik olarak yer almaktadır. Mimari özellikleri Uluğbek medresesine benzemektedir.


Ayrıca Semerkant'ta: Kusem İbn Abbas'a ait olan kabrin yer aldığı büyük kabristan mevcuttur. Tarih içerisinde Rasûlullah (s.a.v.)'ın amcası Hz. Abbas'ın soyundan olan Seyyid Kusem 676 yılında İslam'ı yaymak için geldiği Semerkant'ta şehid olunca defnedildiği kabrin etrafında muteber kişilerin defnedilmesi ile büyüyerek teşekkül etmiştir. Külliyenin esas mekânları olan türbeler 14-15. asırların mimari mirasını günümüze taşımaktadır.


Dergimizde bu ay kapak konusunda Semerkant'ı ele aldık. Araştırmacı-Yazar Resul Kesenceli ‘Timur Han ve Sadat-ı Kirama Hürmeti' başlıklı yazısında Timur Han'ın salih bir Müslüman¸ âlim ve evliya dostu olması ile sadat-ı kirama ve Allah dostlarına olan hürmetini kaleme aldı. Tarihçi İsmail Çolak da ‘Astronomi Semasının Yıldızı Uluğ Bey' başlık yazısında Timur Han'ın torunu büyük astronomi âlimi Uluğ Bey'den çalışmalarından ve meşhur rasathanesinden bahsetti. Mukadder Arif Yüksel'in¸ Allah yolunda canlarını seve seve veren şehitleri anlattığı yazısının başlığı ‘Şehidim¸ Şahidim Allah Yolunun Nurlu Kahramanı…'


Özellikle son günlerde ve önceki yıllarda terör olayları sırasında şehit düşen polis ve asker olmak üzere bütün şehitlerimize Allah'tan rahmet yakınlarına başsağlığı diliyor¸ hepinizi muhabbetle selamlıyorum.


 


A CITY OF WISDOM AND KNOWLEDGE: SEMERKAND


Semerkand is a kind of open air museum of civilizations. It is like a pearl among the eastern cities since it is known as the craddle of science and civilization. It is an adorable Central Asia dome because of the scholars and scientists grew there. Semerkand¸ which is on the southern part of the Silk Road¸ is also known as an important trade center in history. It turned into a ruin due to the Mongolian massacre¸ yet it was enlivened by Amir Timur and became a centre of knowledge and wisdom. Registan Square is the most fabulous square in the Central Asia. It owes its magnificence to the three madrasahs on the three corners of it.


In this issue¸ the focus is on the martrydom and you will read about the importance of it in the presence of Allah. We would like to offer our condolences to all people who have lost their family members recently because of the terrorist incidents.


Best regards.


Sayfayı Paylaş